ES EU

Muskizko Liburutegia
Eragile Aktibo bezala

4 lan-ardatz egonkor

Datuekin. Komunitatearekin. Lurraldearekin.

↓ Jarraitzeko, joan behera

Testuingurua eta historia

Udal-liburutegi bat (7.200 biztanle) 1987ko ekainean inauguratua. Zuzendaritza etengabea 1988ko otsailetik. Webgune aitzindaria 2002tik. Egungo kokapena 2008tik (Kultur Etxea).

1987 Inaugurazioa
(ekaina)
2002 Webgune aitzindaria
(22 urte linean)
3 María Moliner Sariak
(2020, 2021, 2022)
Top 10 Espainiako Liburutegiak
(María Moliner 2022)

Filosofia: "Biltegitik" "konektorera"

Gure bilakaera

Liburu-biltegi huts izatetik Muskizen gizarte-eragile aktibo izatera pasatu gara. Ez dugu erabiltzailea etortzea itxaroten; beren arazo errealei erantzuten dieten baliabideak sortzen ditugu: osasuna, tokiko identitatea, arrakala digitala.

Paradigma-aldaketa hau egiten dugun guztia zeharkatzen duten 4 lan-lerro egonkorretan gauzatzen da: bilduma, programazioa, lankidetzak eta teknologia.

"Ekintza bakoitza erabilgarria, inklusiboa eta Muskizen errotua izan nahi duen liburutegi-proiektu baten parte da."

4 ardatzak konexioan

Muskizko liburutegi-proiektua nola eusten duten 4 ardatzen mapa bisuala.

Muskizko Liburutegiaren 4 ardatzen mapa bisuala: Zaindu (Biblioterapia), Konektatu (Ondarea), Ikusarazi (Berdintasuna), Esperimentatu (Berrikuntza)
1

Biblioterapia eta gizarte-ongizatea

Zaintzen duen liburutegia

Liburutegia ongizate emozional eta fisikorako baliabide-gune gisa ulertzen dugu. Autolaguntzako liburu sakabanatuetatik bizi-une gogorretarako irakurketa-gida kuratuak eta espezifikoak sortzera pasa gara.

  • Irakurketa-gida espezializatuak: Prozesu onkologikoak laguntzeko ("Minbizia ulertzeko liburuak"), endometriosis (EndoEuskadiarekin), dolua bizitzeko uneak.
  • Osakidetzarekin lankidetza estrategikoa: Liburutegia osasun-bitartekari gisa. Webeko baliabide iraunkorrak, ez tailer puntualak.
  • Kalitate duen irakurketa preskribatua: Irakurketa egokia behar den unean eskaini. Gida bakoitza kuratua, testuinguratua eta webgunean eskuragarri dago.
  • Edukien kurazioa: Interneteko zarataren aurrean, liburutegiak baliozkoa hautatzen du. Osasun-gidak lan ikusezin baina funtsezkoarengatiko adibide onenak dira.
2

Ondarea eta tokiko memoria

Konektatzen duen liburutegia

Liburutegia kultura globala Muskizko identitateare kokatzen duen nodoa izan dadin lan egiten dugu. "Km 0 Kulturala" bultzatzen dugu: tokikoa balio gisa, ez muga gisa.

  • Pobalekin (Ondarea eta Memoria) aliantza estrategikoa: Pobaleko Burdinolan jarduera partekatuak (kaligrafia historikoko tailerrak) liburua gure industria-historiarekin lotzen dutenak.
  • Burdinaren, Itsasoaren eta Memoriaren Memoria Digitala: Graffiti naval historikoa (XVIII-XIX. mendeak) 3D ereduetara, hezkuntza-bideojokuetara, argitalpen irekietara eraldatzea. Tokiko ondarea baliabide global bihurtu.
  • Auzoko Artxiboa: XIX. mendeko jabetza-dokumentuen digitalizazioa eta testuingurutzea. Ez bakarrik eskaneatzea: transkribatu, interkonektatu, azaldu. Tokiko memoria eskuragarri.
  • Tokiko edizioaren babesa: Muskizen argitaratutako edo bertako egileek idatzitako aleen eskuraketa sistematikoa. Liburutegia geurea den eskuragarria bilakatzen du.
3

Berdintasuna eta genero-ikuspegia

Ikusarazten duen liburutegia

Berdintasuna ez da atal estankoa, gure bilduman eta jardueretan lente transbertsala da. Funtsaren berrikusketa etengabea eta programazio kontzientea.

  • Berdintasun Sailarekin etengabeko lana: Programazio espezifikorako eta funtsaren hautaketarako Udalarekin lankidetza sistematikoa.
  • Tokiko elkarteekin lankidetza: Malvalokarekin eta beste erakunde batzuekin batera lana ikusgarritasuna eta baliabide espezifikoak lortzeko.
  • #8M eta eguneroko ikusgarritasuna: "Emakumeak komikian" bezalako proiektuak komiki eta eleberri grafikoaren munduko sortzaileak nabarmentzeko. Ez urtean egun bat bakarrik.
  • Hezkuntza-funtsa: Estereotipoak hausten dituzten haur eta gazte materialaren hautaketa kontzientea. Erosketa bakoitza erabaki politiko bat da.
4

Berrikuntza eta kultura digitala

Esperimentatzen duen liburutegia

Mailegutik haratago goaz arrakala digitala borrokatzeko eta sorkuntza bultzatzeko. Liburu-maileguetik formatu digitaletara eta fabrikazio-tresnetara sarbidea.

  • Alfabetatze digital etengabea: ePubak eta eLiburutegia. Etengabeko lana gure erabiltzaileek (batez ere zaharrenek) irakurketa elektronikoari beldurra galdu diezaioten.
  • Laborategi Zibikoa (Maker): 3D inprimagailuaren inkorporazioa ez da anekdotikoa; "egiten" etortzeko liburutegiranzko pausoa da (makerspace), etorkizuneko teknologiak prototipatzen eta ikasten ahalbidetzea.
  • Ondarearen teknologiaren erabilera: 3D inprimaketa tokiko memoria ikuspegi berrietatik lantzeko (erreprodukzioak, prototipoak, hezkuntza-materiala).
  • Helduentzako Etengabeko Hezkuntzarekin lankidetza: Gaztelaniaren praktikako saioak. Ikaskuntza, harrera eta integrazio espazioa. Liburutegia solidaritate eta etorkinak diren pertsonekiko hezkuntza-mediazio lurralde gisa.

Kontzeptu gakoak: Nola egiten dugun

4 ardatz hauek ez dira isolatuta funtzionatzen. Ia 40 urtetan garatu dugun lan-metodologia baten gainean eusten dira.

Edukien kurazioa

Interneteko zarataren aurrean, liburutegiak baliozkoa hautatzen du. Ez gara liburu erostea bakarrik egiten: testuinguratzen, konektatzen eta baliabideak sortzen ditugu. Irakurketa-gida bakoitza kurazio profesionalaren ariketa bat da.

Sareak ehunduz

Zaila ez izan da liburuak erostea, sareak ehunduz. Pobalekin, Osakidetzarekin, Berdintasun Sailarekin, elkarteekiko, eskolekiko. Liburutegia lurralde-nodo gisa, ez uharte gisa.

Ekosistema vs. ekitaldia

Tailer edo gida bat funtzionatzen duenean, geratzen dena ez da kartel: berrerabilgarria den baliabide bat da (funtsa + weba + elkarrizketa). Azpiegitura iraunkorra eraikitzen dugu, ez programazio efemeroa.

Esperimentazio babestua

Laborategi zibikoak huts egin dezaketen gauzak probatzen ditugula esan nahi du. 3D inprimagailua, EPUBak, osasun-gidak... Dena esperimentu gisa hasi zen. Eta funtzionatzen duenean, zerbitzu egonkor bihurtzen dugu.

Dokumentazio irekia

Webgunea ez da "erakusleiho" bat, mediazio-azpiegitura da. 2002tik proiektu guztiek dokumentazio publikoa sortzen dute. Funtzionatzen badu, erreplikatu. Metodoa partekatzen dugu, ez bakarrik emaitzak.

Gardentasun erradikala

Urtero, balantzea publikoa zenbaki argiekin. Zer erosten dugun, zer egiten dugun eta zergatik. Publikoa zaintzen da... eta inor lokartu gabe azaltzen ere bai.

2025eko emaitzak: Eredua zenbakitan

Datu hauek ez dira zenbakiak bakarrik. 4 lan-lerroen gauzatzea dira. Inbertitutako euro bakoitza gure ardatzen barruan erabaki estrategiko bati erantzuten dio.

28.318 € Inbertsio osoa 2025
20.060 € Eskuraketak
(Km0, osasuna, berdintasuna...)
5.759 € Jarduerak
(Pobal, biblioterapia...)
2.499 € Teknologia
(3D, ekipoaren berrizkuntza)
Finantzaketa Udala Diru-laguntzak (EJ) Guztira
Liburutegi-funtsak 15.542,18 € 4.518,00 € 20.060,18 €
Irakurketa sustatzeko programa 3.039,00 € 2.720,00 € 5.759,00 €
Teknologia berriak 250,41 € 2.249,00 € 2.499,41 €

Irakurketa: Diru-laguntzek bultzatzen dute (batez ere teknologian eta berrikuntzan), baina benetako giharrak udala da. Udalik gabe ez dago jarraikortasunik; laguntzarik gabe, esperimentatzeko tarte gutxiago dago. Balantzea publiko da eta gure webgunean eskuragarri dago.

Ondorioa: Eragin errotua

Ekintza bakoitza proiektu baten parte da

Erabilgarria, inklusiboa eta Muskizen sakonki errotua izan nahi duen liburutegi-proiektuaren emaitza da. 4 ardatzak (biblioterapia, ondarea, berdintasuna, berrikuntza) ez dira aldi baterako programak: duela urtetatik gure jarduera osoa zeharkatzen duten lan-lerro egonkorrak dira.

Zer definitzen gaitu?

Eragile aktiboa

Ez gara erabiltzailearen zain egoten. Arazo errealei erantzuten dieten baliabideak sortzen ditugu.

Lurralde-nodoa

Sareak konektatzen ditugu (Osakidetza, Pobal, Berdintasuna, elkarteak, hezkuntza).

Azpiegitura iraunkorra

Ekosistemak eraikitzen ditugu, ez ekitaldiak. Funtzionatzen duena, geratzen da eta berrerabiltzen da.